5-1.jpg


مروری بر دفعات حملات شیمیایی عراق علیه ایران در دفاع مقدس

نویسنده: علی بهشتی پور

استفاده عراق از جنگ افزارهای شیمیایی در جنگ علیه ایران دارای سه دوره می باشد.
در دوره اول نیروهای عراقی به طور پراكنده برای درهم شكستن مقاومت نیروهای ایران و هموار كردن مسیر پیشروی به داخل كشور از سلاح های شیمیایی استفاده كردند.
نوع عوامل شیمیایی مورد استفاده در این دوره گازهای ساده ای همچون گاز اشك آور با نام علمی « اورتو كلرو بنز یلید این مالو نو نیتریل » یا « سی اس » و گازهای موسوم به « باران زرد » بود كه نوعی علف كش به حساب می آیند.

این گازها از نظرعملیاتی پایداری در محیط و اثر بخشی نظامی بسیار ضعیف بودند. به طوری كه گاهی اوقات نیروهای ایران متوجه قرار گرفتن در معرض این گونه حملات نمی شوند. به همین علت تلفات نیروهای ایرانی در این دوره با وجود فقدان هرگونه تجهیزات حفاظتی و خنثی سازی از ده شهید و یك یا دو مجروح تجاوز نمی كند.
این دوره از آغاز تهاجم برق آسای ارتش عراق به خاك جمهوری اسلامی ایران در 31 شهریور 1359 تا پایان آزادسازی مناطق اشغالی به ویژه آزادی خرمشهر در سوم خرداد 1361 كه بزرگترین اشغالگری ارتش عراق بود را شامل می شود.
دوره دوم از تیرماه سال 1361 و عملیات رمضان كه نخستین عملیات نفوذی نیروهای ایران به داخل خاك عراق بود شروع شد و تا پایان سال 1365؛ عملیات های كربلای 4 و 5 ادامه یافت .
در این دوره عراق از جنگ افزارهای شیمیایی به عنوان سلاح تدافعی استفاده كرد تا به كمك آن ازعملیات های تهاجمی ایران جلوگیری نماید.
در این دوره ارتش عراق بیش از 230 بار مواضع نیروها مراكز پشتیبانی و تداركاتی شهرها و روستاها را هدف حملات شیمیایی قرار داد . اقدامی كه حدود 44 هزار نفر كشته و مجروح در پی داشت .

با گذشت نزدیك به دو ماه از آزادسازی خرمشهر وعقب نشینی اجباری نیروهای عراق به پشت مرزهای بین المللی آشكار شد كه مجامع بین المللی به تامین حقوق ایران كه عبارت بودند از تعیین متجاوز تنبیه او و جبران خسارات جنگی تمایلی ندارند جمهوری اسلامی برای استیفای حقوق خود تعقیب متجاوز را در خاكش جز برنامه های خود قرار داد.
در عملیات رمضان عراق علیه نیروهای پیاده ایران كه فاقد تجهیزات حفاظتی بودند، گازهای اشك آور و تهوع آور استفاده كرد. این تاكتیك كه در كنار بمباران گسترده هوایی و آتش همه جانبه توپخانه انجام شد شیرازه نیروهای عمل كننده را از هم پاشید و دسترسی به هدف را غیرممكن ساخت .
در جنگ عراق علیه ایران این اولین بار بود كه سلاح شیمیایی نقش بازدارند گی به خود گرفت و نیروهای ایران را از دستیابی به اهداف تعیین شده باز داشت .
این تجربه موفق عراق را واداشت تا به طور رسمی مدیریت رسته جنگ شیمیایی را به سازمان ارتش اضافه كند و عوامل پیچیده و خطرناك تر شیمیایی را فراهم نماید.
در این مقطع زمانی عراق مناطقی را كه عبارتنداز : منطقه عملیاتی مسلم بن عقیل در سومار منطقه عملیاتی محرم در ارتفاعات «حمرین» ایلام منطقه عملیاتی والفجر مقدماتی در محور چزابه ـ فكه ساوجی آبادان ارتفاع 175 موسیان تنكاب شرهانی گردنه « بایره » كردستان و شلمچه می باشند را بمباران و گلوله باران شیمیائی كرد.

سال 1361 با شرایطی به پایان رسید كه عراق دفع چهارعملیات كوچك و بزرگ ایران را تجربه داشت .
این كشور كه استفاده از جنگ افزارهای شیمیایی را برای مقابله با تهاجم نیروهای پیاده ایران موثر دیده بود زمستان 1361 برای خرید تجهیزات گوناگون شیمیایی با شركت « دری رایج » آلمان فدرال كه سازنده وسایل فنی شیمیایی بود قراردادی را منعقد كرد.
و همچنین برای ساخت عوامل پیچیده و تركیبی از كشورهای غربی به ویژه آلمان فدرال آمریكا و انگلستان در خور قابل توجهی مواد شیمیایی به ویژه "گاز اعصاب" را خرید و بدینوسیله برای مقابله با تهاجم آینده ایران خود را آماده كرد.
سال 1362 در حالی می رسد كه عراق مجهز به انواع سلاح های شیمیایی می باشد. دراین سال از عوامل شیمیایی مثلث « باران زرد » گاز اعصاب به نام «تابون» انواع سموم قارچ از جمله « نیوالندل » تی ـ 2 اچی تی ـ 2 ددكارول عوامل فسفری ناتوان كننده و... استفاده كرد و نشان داد كه جنگ این كشور با ایران به مرحله تازه ای رسیده است.
تاثیر تراكمی تركیب دو عامل سمی گاز «خردل» و « باران زرد » مطلقا كشنده است. «باران زرد» از سموم «تریكوتسین» به دست می آید كه از طریق انواع قارچ « فوساریوم » تولید می شوند.
این ماده را می توان از غلات كپك زده و آلوده بدست آورد.
در میان سمومی كه روی پوست اثر می گذارد این تنها ماده ای است كه به آسانی می توان آن را تولید كرد. یك میلیاردم گرم از این سم بر یك سانتی متر مربع پوست ایجاد حساسیت می كند. یك میكروگرم آن سلول های پوست را از بین می برد.
در این سال عراق 45 بار از انواع گازهای شیمیایی در جبهه های مختلف استفاده كرد كه این مقدار چهار برابر سال های قبل بود.
در عملیات رمضان عراق در علیه ایران كه فاقد تجهیزات حفاظتی بودند گازهای اشك آور و تهوع آور استفاده كرد.
در سال 1362 عراق 45 بار از انواع گازهای شیمیایی در جبهه های مختلف استفاده كرد كه این مقدار چهار برابر سال های قبل بود.

پایان
 

نوشته شده در تاریخ شنبه 2 مرداد 1389    | توسط: میلاد    | طبقه بندی: حوادث تاریخی،     |
نظرات()